کشف «پمپئی بینالنهرین» در عراق؛ شهری ۴ هزار ساله که جنگ آن را برای همیشه منجمد کرد/ لوحهای خط میخی راز سقوط یک شهر باستانی را فاش کردند
میراث آریا
ژوئن 12, 2026
003
به گزارش خبرنگار میراثآریا، این کشف در محوطه باستانی «کرد قَبورستان» در دشت اربیلِ اقلیم کردستان عراق و در قالب پروژهای به سرپرستی دانشگاه فلوریدای مرکزی آمریکا (UCF) انجام شده است. پژوهشگران معتقدند این محوطه همان شهر باستانی «قبرا» است که حدود چهار هزار سال پیش در جریان یک جنگ و محاصره بزرگ نابود شده است.
کاوشهای تازه شواهد کمنظیری از زندگی شهری، ساختارهای حکومتی، اقتصاد و همچنین لحظات پایانی سقوط این شهر را آشکار کرده است. باستانشناسان موفق به کشف مجموعهای از لوحهای اداری به خط میخی، بقایای کاخ، استحکامات دفاعی گسترده و شواهد مستقیم از تخریب خشونتآمیز شهر شدهاند. برخی از لوحهای کشفشده تنها چند روز پیش از سقوط شهر نوشته شدهاند و تصویری کمسابقه از رویدادهای منتهی به نابودی آن ارائه میکنند.
به گفته «تیفانی ارلی-اسپادونی» مدیر پروژه، این نخستین مجموعه مهم از لوحهای اداری خط میخی است که تاکنون در دشت اربیل کشف شده و میتواند درک پژوهشگران از ساختار حکومت و اقتصاد شهرهای شمال بینالنهرین را متحول کند. یکی از لوحها احتمالا به یکی از مقامهای بلندپایه شهر قبرا اشاره دارد و برخی متون نیز با روایتهای تاریخی مربوط به محاصره و سقوط این شهر مطابقت دارند.
کاوشگران همچنین شواهدی از محاصره نظامی، تخریب گسترده ساختمانها، گورهای جمعی و لایههای سوختگی را شناسایی کردهاند که نشان میدهد شهر در نتیجه یک حمله نظامی بزرگ از میان رفته است. همین حفظشدن ناگهانی آثار و بقایای زندگی روزمره باعث شده پژوهشگران این محوطه را با شهر رومی پمپئی مقایسه کنند؛ شهری که در اثر فوران آتشفشان وزوو در قرن نخست میلادی بهطور ناگهانی مدفون شد.
بررسیهای اولیه نشان میدهد شهر قبرا در حدود ۱۸۰۰ پیش از میلاد یکی از مراکز مهم منطقه بوده و نقش قابل توجهی در شبکه سیاسی و اقتصادی بینالنهرین داشته است. پژوهشگران امیدوارند با ادامه رمزگشایی لوحهای تازه کشفشده، اطلاعات بیشتری درباره روابط سیاسی، تجارت، سواد و زندگی روزمره ساکنان این شهر به دست آورند.
کارشناسان معتقدند یافتههای جدید میتواند یکی از کاملترین اسناد باستانشناختی مربوط به جنگهای شهری در عصر مفرغ را در اختیار پژوهشگران قرار دهد و بخشی از تاریخ کمتر شناختهشده شمال بینالنهرین را روشن سازد.
انتهای پیام/
