سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی پس از افزایش گلایه کاربران درباره تمامشدن زودهنگام بستههای اینترنت، نحوه محاسبه مصرف اپراتورها را بررسی کرد. بر اساس نتایج اعلامشده، تخلفی در محاسبه حجم بستهها تأیید نشده، اما بهروز نبودن برخی آدرسها و IPهای محتوای داخلی و شفاف نبودن ریزمصرف در بعضی سامانهها از عوامل ایجاد ابهام برای کاربران بوده است.
رگولاتوری: بررسیها «حجمخوری» اینترنت را تأیید نکرد؛ مشکل از کجا بود؟
خبرآنلاین
سپتامبر 23, 2026
001
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، پس از افزایش پرسشها و شکایت کاربران درباره نحوه کسر حجم بستههای اینترنت، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات دستور بررسی فنی عملکرد اپراتورهای ثابت و سیار را صادر کرد. رگولاتوری نیز اعلام کرده هدف این بررسی، بررسی نحوه محاسبه ترافیک داخلی و بینالملل و اطمینان از اجرای تعرفههای مصوب بوده است.
حمید خوانساری، معاون امور پستی، ارتباطی و فناوری اطلاعات سازمان تنظیم مقررات، یکی از عوامل ایجاد ابهام را ثبت نشدن یا بهروزرسانی نشدن برخی آدرسها و IPهای محتوای داخلی در سامانه تعرفه ترجیحی عنوان کرده است. به گفته او، در چنین شرایطی ممکن است کاربر تصور کند از محتوای داخلی با تعرفه ترجیحی استفاده میکند، اما بخشی از ترافیک با تعرفه بینالملل محاسبه شود.
عامل دیگری که رگولاتوری به آن اشاره کرده، افزایش حجم محتوای آنلاین است. کیفیت بالاتر ویدئوها، بهروزرسانی خودکار برنامهها و سیستمعامل، پخش خودکار ویدئو، پشتیبانگیری ابری و فعالیت برنامهها در پسزمینه میتواند مصرف اینترنت را افزایش دهد و باعث شود بستهها زودتر تمام شوند.
ترافیک داخلی چگونه از حجم بسته کم میشود؟
بر اساس توضیحات رگولاتوری، هر یک گیگابایت ترافیک بینالملل، یک گیگابایت از حجم بسته را مصرف میکند؛ اما ترافیک داخلی با تعرفه ترجیحی محاسبه میشود. به این ترتیب، هر ۲.۷ گیگابایت ترافیک داخلی معادل یک گیگابایت از حجم بسته بینالملل محاسبه میشود. بنابراین کاربر برای مصرف محتوای داخلی حدود ۶۳ درصد تخفیف نسبت به ترافیک بینالملل دریافت میکند.
برای پیامرسانهای داخلی نیز ضریب پایینتری در نظر گرفته شده و بر اساس نمونههای ارائهشده در گزارش، حدود ۴.۰۳ گیگابایت مصرف پیامرسان داخلی معادل یک گیگابایت از حجم بسته محاسبه میشود. رگولاتوری تأکید کرده بنابراین این ادعا که با مصرف یک گیگابایت اینترنت بینالملل، ۲.۷ گیگابایت از حجم بسته کاربر کم میشود، درست نیست؛ عدد ۲.۷ مربوط به مزیت تعرفه ترافیک داخلی است.
ریزمصرف اینترنت شفافتر شد
در بررسی سامانههای مدیریت حساب مشترکان مشخص شد در برخی اپراتورها، جزئیات مصرف به تفکیک ترافیک داخلی و بینالملل بهصورت شفاف نمایش داده نمیشد. رگولاتوری اعلام کرده پس از پیگیری، این بخش اصلاح شده و امکان مشاهده جزئیات مصرف برای مشترکان شفافتر شده است.
اپراتورهای همراه اول، ایرانسل و رایتل نیز امکان مشاهده ریزمصرف اینترنت به تفکیک انواع ترافیک را در پنل یا اپلیکیشن خود فراهم کردهاند.
گزارش رگولاتوری همچنین شامل نمونههایی از بررسی مصرف اپراتورهاست. برای مثال، در یکی از آزمایشهای همراه اول، دانلود ۱.۸ گیگابایت با ثبت ۱.۷۸ گیگابایت در سامانه اپراتور همراه بوده است. در نمونههای دیگری نیز اختلافهایی جزئی میان حجم دانلودشده و حجم ثبتشده دیده شده که رگولاتوری آنها را مغایرت محسوب نکرده است.
در بخش اینترنت ثابت نیز نمونههای بررسیشده برای سرویسهای فیبر نوری مخابرات، آسیاتک، شاتل و TD-LTE مبیننت، اختلافهایی جزئی میان حجم فایل و حجم ثبتشده نشان میدهد.
در مجموع، گزارش رگولاتوری میگوید «حجمخوری» به معنای کسر غیرمجاز حجم بسته در بررسیهای انجامشده تأیید نشده است و بخش مهمی از برداشت کاربران میتواند به نحوه تشخیص ترافیک داخلی، افزایش مصرف داده و شفاف نبودن ریزمصرف مربوط باشد.
۲۲۷۲۲۷
